Suita tańców górali Beskidu Żywieckiego

       Region żywiecki to teren dzisiejszej Kotliny Żywieckiej wraz z okalającymi ją wioskami, od zachodu Lipowa, od wschodu Las i Ślemień. Głównym miastem tego regionu jest Żywiec. Specyficzna kultura górali tam mieszkających nacechowana jest przywiązaniem do tradycji i obyczaju – to kultura wciąż żywa odzwierciedlająca trudne warunki bytowe i geograficzne, które bardzo mocno wpłynęły na kształtowanie się ich mentalności. Ich pieśni i tańce bardzo surowe, archaiczne i żywiołowe w swojej formie wskazują na duże przywiązanie do swojej ziemi i kultury.

      Tańce o charakterze parowym i zbiorowym poprzeplatane są często przyśpiewkami w formie satyrycznych przymówek. Ich treść często improwizowana ma charakter pytań i odpowiedzi, pomiędzy partnerem i partnerką. Każdy taniec poprzedza zawołanie oraz przyśpiewka wykonywana przez jednego, czasem dwóch tancerzy która stanowi zaproszenie do tańca dla wszystkich pozostałych. W tańcach żywieckich dominuje góral, dziewczyny partnerują chłopakom jednakże w ruchu są skromniejsze.

      Tańce o charakterze parowym to: „obyrtka”, „hajduk” i „siustany”. Obyrtka tańczona jest ruchem wirowym, para krąży wokół wspólnej osi w różnych ujęciach za ręce przesuwając się po linii koła lub w miejscu jak mówią górale „na jednej dylinie”. Każdy ruch wirowy kończy tzw. „cupkanie” czyli przytupywanie.

     Hajduk to taniec, który znany jest głównie w zachodnio-południowej części tego regionu. Jest to forma popisowa dla mężczyzn, którzy wykonują pełzanie w głębokim przysiadzie, podskoki z uderzaniem ręką o uniesioną nogę oraz tzw. ubijany.

      W „siustanym” pary tańczą krążąc to w jednym to w drugim kierunku posuwając się w przód lub w tył. Przed każdą zmianą wykonują kroki akcentowane.

     „Pasterski” jest popisowym tańcem wykonywanym przez chłopaków, tańczonym z „palicami” Stałym elementem tego tańca są popisy zręczności, skoki i inne popisy akrobatyczne mężczyzn.

      Melodie tańców żywieckich mają zmienną dynamikę, metrum 2/4 i różne frazowanie. Do tańca przygrywało najczęściej dwóch grajków: jeden na skrzypcach a drugi na gajdach.